Centrale rekuperacyjne to urządzenia stanowiące serce systemów wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła (HRV – Heat Recovery Ventilation). Ich zadaniem jest zapewnienie ciągłej, kontrolowanej wymiany powietrza w budynku przy jednoczesnym odzysku energii cieplnej z powietrza usuwanego na zewnątrz.
Nowoczesne rozwiązania, takie jak centrale z naszej oferty ClimaGold, łączą wysoką sprawność energetyczną z szerokim zakresem zastosowań – od budownictwa mieszkaniowego po obiekty użyteczności publicznej.
Zasada działania
W centrali rekuperacyjnej dwa niezależne strumienie powietrza przepływają przez wymiennik ciepła, lecz nigdy się ze sobą nie mieszają. Ciepłe, zużyte powietrze z wnętrza budynku oddaje swoją energię przez ścianki wymiennika do zimnego, świeżego powietrza napływającego z zewnątrz. Efekt jest taki, że do pomieszczeń trafia świeże, przefiltrowane powietrze o temperaturze zbliżonej do tej panującej wewnątrz. Sprawność odzysku ciepła w nowoczesnych centralach wynosi od 60% do nawet 95%.
Rodzaje wymienników ciepła
Wybór wymiennika bezpośrednio wpływa na efektywność całego systemu. Wyróżniamy trzy główne typy:
- Przeciwprądowy (krzyżowo-przeciwprądowy) – strumienie powietrza przepływają obok siebie w przeciwnych kierunkach (sprawność do 95%). Najpopularniejszy w nowoczesnym budownictwie. Przykładem takiego rozwiązania jest centrala wentylacyjna OPAL COMPACT, wyposażona w wysokosprawny wymiennik przeciwprądowy
- Krzyżowy – strumienie przepływają pod kątem 90° (sprawność 60–80%). Rozwiązanie prostsze i tańsze w produkcji, ale mniej efektywny energetycznie.
- Obrotowy (regeneracyjny) – wolnoobrotowy bęben ceramiczny lub aluminiowy naprzemiennie ogrzewa się i oddaje ciepło. Umożliwia także odzysk wilgoci i jest stosowany w instalacjach komercyjnych. W ofercie Clima Gold odpowiednikiem jest centrala wentylacyjna OPAL COMPACT WO z wymiennikiem obrotowym
Budowa centrali rekuperacyjnej
Nowoczesna centrala wentylacyjna z rekuperacją to zintegrowany, wielofunkcyjny moduł składający się z następujących elementów:
- Dwóch wentylatorów EC (nawiewnego i wywiewnego) – silniki EC pozwalają precyzyjnie regulować przepływ powietrza,
- Wymiennika ciepła – kluczowy element odpowiadający za odzysk energii
- Filtrów powietrza – minimum klasa G4 (zatrzymuje grube pyły), opcjonalnie F7/F9 (pyłki, smog, PM2.5, PM10)
- Nagrzewnicy wstępnej lub układu bypass – zapobiega zamarzaniu wymiennika przy ekstremalnych temperaturach zewnętrznych
- Automatyka i czujniki – sterowanie przepływem w oparciu o CO₂, wilgotność i temperaturę.
Typy central rekuperacyjnych
Centrale sekcyjne do obiektów komercyjnych
Dla większości obiektów biurowych, usługowych i produkcyjnych optymalnym wyborem są centrale sekcyjne, które można konfigurować modułowo. OPTIMA STANDARD z naszej oferty to nowoczesna, energooszczędna sekcyjna centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna, zaprojektowana do obsługi różnego rodzaju obiektów wymagających wentylacji i klimatyzacji. Szeroki zakres użyteczności i standardowe rozwiązania techniczne sprawiają, że jest to produkt o dużej elastyczności wdrożeniowej.
Centrale dachowe (rooftop)
W przypadku obiektów o dużej kubaturze i otwartym charakterze, takich jak hale produkcyjne, magazyny czy centra logistyczne, zastosowanie znajdują centrale dachowe. Doskonałym przykładem jest OPTIMA TOP – bezkanałowa centrala dachowa montowana bezpośrednio w otworze dachowym na przygotowanym cokole stalowym. Urządzenie zbudowane jest z dwóch bloków funkcjonalnych: zewnętrznego umieszczonego na dachu oraz wewnętrznego przechodzącego przez otwór w stropie. Obsługuje wentylację, ogrzewanie, chłodzenie oraz odzysk ciepła przez wymiennik przeciwprądowy lub pompę ciepła. Pokrewnym rozwiązaniem jest OPTIMA ROOFTOP – dedykowane urządzenie dachowe z oferty Clima Gold.
Centrale higieniczne
W obiektach sektora spożywczego, farmaceutycznego i medycznego kluczowe są rygorystyczne wymagania czystości powietrza oraz łatwa dezynfekcja urządzeń. Naprzeciw tym wymaganiom stworzyliśmy OPTIMA KRYSZTAŁ – higieniczna centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna, zaprojektowana z myślą o obiektach o podwyższonych wymogach sanitarnych.
Centrale basenowe i do stref zawilgoconych
Obiekty charakteryzujące się wysokim stopniem zawilgocenia jak baseny, SPA, aquaparki czy sauny, wymagają central o specjalnej konstrukcji odpornej na agresywne środowisko chemiczne. OPTIMA TURKUS to basenowa centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna zapewniająca komfort cieplno-wilgotnościowy w takich przestrzeniach. Kluczowym elementem jest pełna separacja obu strumieni powietrza, która w 100% zapobiega zanieczyszczeniu powietrza świeżego. Zaawansowane układy automatyki precyzyjnie sterują pracą centrali w zależności od warunków zewnętrznych i natężenia użytkowania, co minimalizuje zapotrzebowanie na energię.
Centrale do stref zagrożonych wybuchem
W obiektach przemysłowych, gdzie w powietrzu mogą znajdować się substancje łatwopalne (lakiernie, magazyny chemiczne, rafinerie), konieczne jest stosowanie central spełniających dyrektywę ATEX. OPTIMA EX to centrala Clima Gold wykonana w wersji przeciwwybuchowej, przeznaczona do stref zagrożenia wybuchem.
Zalety rekuperacji w centralach wentylacyjnych
- Oszczędność energii – redukcja kosztów ogrzewania i chłodzenia nawet o 30–50% w skali roku
- Stała jakość powietrza – ciągła filtracja eliminuje pyłki, smog, alergeny i nadmiar CO₂ bez otwierania okien
- Ochrona przed wilgocią i pleśnią – kontrolowana wentylacja zapobiega kondensacji pary wodnej na przegrodach budowlanych
- Komfort akustyczny – nowoczesne centrale pracują cicho, szczególnie w trybie nocnym
- Spełnienie norm budowlanych – w nowych budynkach energooszczędnych (WT 2021 i wyższe standardy) wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła jest wręcz niezbędna.
Dobór i montaż
Prawidłowy dobór centrali wentylacyjnej z rekuperacją wymaga wcześniejszego obliczenia zapotrzebowania na wentylowane powietrze, które zależy od kubatury obiektu, liczby użytkowników, rodzaju pomieszczeń oraz wymagań technologicznych.
